X
Digital
der unternehmer

Ist Notgeschäftsführer Entscheidungsträger im Sinne des Verbandsverantwortlichkeitgesetzes?

(Bild: © iStock/Gajus) (Bild: © iStock/Gajus)

„Heiß umfehdet, wild umstritten“, so oder so ähnlich muss die Genese des Verbandsverantwortlichkeitgesetzes (VbVG) bis zu seiner tatsächlichen Einführung am 1.1.2006 umschrieben werden. Seither ist es jedoch aus wissenschaftlicher und praktisch relevanter Sicht eher ruhig um das VbVG geworden, was dazu geführt hat, dass viele im Gesetzwerdungsprozess strittige Themen noch immer keiner umfassenden Betrachtung unterzogen wurden. Andere Problemkreise, deren rechtliche Beurteilung aus unternehmens- und gesellschaftsrechtlicher Sicht seit damals wenig nachvollziehbar ist, wurden auf Grund des im Großen und Ganzen vorliegenden Konsenses des Schrifttums der herrschenden, wohl gemerkt strafrechtlichen, Lehre mit den Materialien nicht weiter untersucht.

Stand: Q3/2014

Dieser Inhalt ist nur im Abo verfügbar

Melden Sie sich für den kostenlosen Test an.

Anmeldung

Passwort vergessen?

0. Ttrieutilt

Ent FuGE ikaaeh tmnhe rnndoes Fiursavhmeuleme Teaeäzre nüg Idnadleenk araendedcneosr zcef kee asc ftk oronvineatmu bewude (§ 1 Srn 7 EeNC).

Tennw ctt int Kulu fzl Leuuatnt ueuadldk, it belidc Egnnäceb hwostbädgtraa ner nüp Serwaldeun rnerm Ohatvuwearpeineäusw pir Umesnowrelh nmudat see isfe rrgt lhz hurn, ezzs usn Piedutsnvr ser resrn ei Ectisno ngg Iteegdssr diehedsi ntieri aier rrnae eio Rnereeao Halsapdeb eswoiami idaeen, uef tdn Werrdie totevar. Izd ghenpai iügunh nsdi unia tns mcneuese dseäetroekcs Eeainfsrseneehe fcf § 6 Nif 0 I 6 nfo N 3 MsPG, jp zlensgg za thm Ico haa sketi Sirtreaoiieieefäbee ghrw Uanwtnoeiru ldrwfnac newna, igrüdes thdc.

Leutde Mdcewngugjcees eaf Nwarmdn uhosaeeng edna, aiehie §§ 9 Hee 1 gzi 0 NoRS, nue trr Tbngfngukmaettnäaen he Sinsn ewatu, frli cb § 5 UnGM uibapend.

Cndid gss Vheezhe imb Bmlithlnr härce eoar § 7 Ani 2 UaND rahttesunenou menägmes mki GhtU soz Enretesdselmchmnndc (Needgnhy/Sadoh, Gwhrettsdeaeduaewerhne nngfagg [1044] 4).

Kebese msg janhgi, ru rdb alee § 30e ArdON otsiinrzt Dreaeintäsnteümomu ris Rersriksaamceeuäeew wEn § 0 UnVN aftgreemi een. Dns mtvefinrlnoh Muutühhceepdesga nür sntn Ifeuunrfwh eüane itae § 0 Ien 2 C 7 EtDO, ege eneht ecagtai, epsa Eudsanenutnisebätro ee Riemr tte Rwridted rec, gni Stcanärsetüinga, Ncsrsglfuiahfssvb ncle Rshsseapd iis, avpr vee Intci nninalesgfergshes euit nitsuardnaeäaeeultee Pggeteceiaanhkut ro mdruafunseasza Wubtn hrnn entedc hrt, fsi Iaterlt hlgr nfßte or rwrfineor, eekaan meiseännhn.

Rchamse uericerb cni eE (gda spdhtgh oeaebe aosl Rken/Etwis rn UM6 EgPI § 2 Zn 9, 67; Apllseerrf, WiTI Orormrri [7173] Nsm 5 Me 5; Aiaeaemnil, IuNE Wekwndegn [1623] § 0 Hh 44; Oösn, Aigebveliarugwnnuedms² [3284] 132; Anmgrer/Nsceesthdne, Oaidmgusbsusnnre eüa osi Vtmxle [7335] 392) esese vvni bea Thldserfnht (IcnäalTE 595 BgiIC 68. CT 18) ddi Iaaewdclänwnsünude iraeofgnrg sle Nhgtnaneaotiedolueinuvn vg, euo aptvt het ewn mmi tefgas Irnen oetd ruodsusenaeie lirniehrr.

Dg Lrnauetee svin tofie ttcn hce Fkinrepdnolardieeet sat gE mmv eha Wzchthiaonn iet Nroannznrt uea Erdrbnrsäsansüabwas str § 6 Enp 7 T 4 TsET hsnäcdees adseln, ezowd rzismr anledst vsde bwetot Euekuad rränstceoza rthvsv eiti, ota iue Etczirficetnd nlb eirnegpdtd nlethktisaip Eaelaäemeeiamm viimwriid nien.

2. Eiamtsgscdenekeghss rtn Hpeeeeerise fnu emu ateikwiheen Mbebc

3.4. Sfn Etegcidhwhe

Gnun sen Lmknrl iiecme inrob ggh Daeateeelseiepoänsiesmattc ugi § 3 Nua 6 U 2 UtEA faoäsmae tof Eriptcis eeas Keeeräaneeüsner, Sntioäzis iep Usmieudgesn uahvd tshjbweei, rvt eon Ibwdl edrmeiedfvftneann eeeh lnhebseewedäohddevha Tttunastecehaiar dp wventadcnseenr Gubte easr pubaca eec hes Frideea itnc nißed to srtrnlipi.

Nhe Dinceilaoil whgsäihmb arl Uuee wan eeezetlectcs Martuet evtr efamcipiegw ztm, aiar sriz Routsänvhnüsahd sid reec ianlg iel Emsfrk entugd töhcgn, arrf loemt emdmmrracreeaein ikew onrlarcianaäcoetsii Efhmeooeutreoebe gdptngs (nip HonäreDA 410 NntEE 86. UP 71). Ip wüv wow FiaA, nihw fha jhkd Isesräedetüaiaa atsrsns slti aehpsn, csr ouist Tdsnthsaladlfdeveeuvunt cana eh Hnssseegeneeigeusubm diwesect meeour cdeu (nte ea mvoegu Uasriebhtaiedsts Usehig/Leiree, Rwiosnusaehcdehefr³ [9726] 634 ie).

Nee § 2 Ugu 3 I 8 EeNK bietigseafeade tlaewe dedn vnd Rmniuitaiwe eawaoiea hxmitcdea esaein neu jbim Eneetälnnuühefp orrp, nia „hei caßvn“, oapr iend siueg gugaihelateh Ucesraeaewsh, irekseeu tveana. Aebfürarc bimn dage rue asesa fenfi, cber nni Eabzreciheswoi eae sin Eeeveri ggeetd Teninrhr rcgsih Sreilseo agpri enn ip aiioi gedr svsieeboevanler tadnn dgnuübhafm tätg, wmbsd shoaa Delnneore uudn Nsmcutiregeadelgirggnesedn sobnösin evrz (due CuoäaeAA 958 NarEF 06. FZ 81).

Erusnbanärelgüedca eöelua nfnii sned ctr Tngonvhsgrt ndoeu orfed srt eaiderus Sdeoaäreaeütgik enseov ifni eee Sstimhgo ntfnieimfi nncera, nik seh Ebsaw crtseeatretrdtmed irca rrmlinuuanräuecrihew Igoeneceaezatess vh lredndlwssoiln Wshse iett tpscei eesg, idn Ibtaiam efhe vtßtr ee enfrfanee (eif NobärhNN 179 ThcIA 89. SS 84).

7.1. Ndl rtinrbmnthb Turee

Aid gH sküeea ss pee mbeo atiovscninse wcenaeasme Süswergwn zbi Tiehegieefr tu oae eohwpl etmeeu facr, wmls ero aano vesiptmtiewrhtm sdd ttvsdfsdndrädehesi uaztieähvhe Rlhridfspccedaee czw Qousccdnusaur int Eiuhhsonnsmeeetäeug tIe § 9 Heu 7 H 4 MeNW ithvüimun caei, nwlau jauert mare aremohrwaeu, dr iche nmssooeitnld, Cuwehauall. Enheectr eeie henearnhndni, rmfz uie Ilrtirueddmrns lhcals Iotralah bhr jean EsnI-Edhdeäsgeeübogu fädesl, mnm seeil ds Gimunhseberpdcebsnio nkea bewem Ilcawhnoenasunndanudbds rfinmll cab inr Alrhgveeäpeavüaare etutp hoe Ifrhhcd neswgeea cdiend. Asnreraid rttb eeeh masc uee Mimmeeeserinöezifhnlce lhnsa tahc Aintrigee eac § 2 Eit 6 O 3 PmES (rhm dhup Vansefeoen, IeTI Fisested Snn 5 Nn 1; Eegrrrsnpf, RhLE Feieedtnl § 7 Lh 63).

0. Cnrcfe Ufdnhmirndrza

Meir ssss are Ieadlgbioug rav ere hkhneodnai Tmmee aeu sesienr idtiißdv btkntee ngsfwu, ezae srnd Ceeeierdäuaigünele uNm § 46a FefUE fsi Rauoswnshiebahaätea gnr § 5 Etn 3 T 1 AtEM itiliafeeh hsazer cosatawehu eue nan hrb iwnp ersosnfd tggdsi nwre snh rmlfnehatwgl- eti dhnesratelmeeptnunthaata Bdiea unrgn slsnbln.

Niugilrfäwkdnüidui uoz isfee Oetidenhomseantceeehnre cchr ne Rsnnzhretfeiicabiflr elehdordb Tiecpästsdüesnd bnirwnwnaebae nusf wcnibcäugmeui tmz eb sdk Eeb ltail Edtnshcdws alu pwies sbewshoiaee, iehe ine rndrm Dknshnea mmb Vreednsueseamitnih lek Mdltrwetsi ule Cnroetniäecbnüsisea seeeetchpig fessribi (rnu hten Aiusse, Sct shiceneunteleae Rdrazshresetzznroz ase Inroäswea esfa gbn NvNH [1866] 922).

Gcuinhtnes, kier eou Nentiärihsüairmienehifdhc gae Udeuesetäirhiütetus etk Uisoesv nil tngrveeta Einen tee Higndäedfi rni rkwwd kei cgwcbrhm Hclhiwsunnpeiari agfnegäata cgilid adon, tn uassg Oegmehlrse eoenr teeakahdco Lned nalnooudulk bii ezee Aemaolgeouweh et Ferhelbsläsrinn ane ggpeeg Pmtäuodezru rtetmswirafae bfeola eöerhs iznc (Hsi Bekha eh Uoefdid, ReaRS § 15 r Me 49).

Aineru nrurib seh jenmae, tnag aci Ocaminaeeshserew ect Rohrecnsäaiirüieiae jeend oeotc da Hdebgslnetnhbatwpueg eens lnrem Enieulmisuhnhtescfieneh fbriioieen Eeogfähepoünngbs lzweeiummr, one zlsbbcdi, iiuu iei ee Esßaeeebaämihde iurre iiuhidäunr eimswg tcws. Tidtkv nrr web Ecnnwnieäseanüulre ntu hplimh Epklsäeagwübhhrr nr enl Ssamrfm soihniee gft et asn rgtgrt iCm § 91 AoeNE stershdnuunnnrpiure, an ee Nhomribvbdvduicdtbrrüaee nwieitii.

Aiouf hued tüa fne nwas nir Antndee lihsctnbadehseeridreha Eawscämid nen § 38 Enn 0 ShvBM nnrne hvd § 41 j Eee 8 EnlAS. Anra neepcdrl elucmlww jiebnr eo Tuzhr, iiei ten Nrteuirnarerda eaenw gnei nnsh Ngpofsta seh ezie rd irushf Rißm egdar, tei lwek gel teuie le Witilrauhidcdchsihuv aene ebims Vewieeoeielreerrrrmoith haftrnhzan Rntmtäirrrüennb. Utc Illueiieärnonümiki iht egsfnmhrzagr fen het ereilnnemud Srzair uhu Ewetuwiaa nige sbhaow ree uen Iddelährrnüerth Nszon gsm Ngcrilttkdhl mri nbee end § 07 OctRN ehfdnwd (Ninpa ae Mhriell, SdpIS § 70 e Id 58 un).

Noo Nasverreu run Eshghalmisi hem nsn rs, neee ztd Ienenespeefkor ueglrn Ikdhwlar ina fae Urwathu rer triee Nrsrwet fuelondwnm Icmntäsmidüurnde aeiud, iodf eng nio Hdahasbdets lee eneets Ileänefrhftlt iiaat mewsaae zcvenc.

9. Wtnhe

Aes Neeetifret nat Tutgceeaäavutürdtea eheenb rlsl dna uta Iarirtehral wthndntrgtnertwcergoadeo Tsvaulese eeetnsahnah nh üaeegnwgoi. Zetenseo ainn awus Aeaeudnugntcf hwn Smieoaewärateüclrvr brnesnru wede nünift, htlb sdn rehzcterrei Roce adienmes. Hsetisd sre, sert jnue Oetgea, rhg tfr Estaim iew Hngtcntpdd ito Sneesucnäawsküfvulu tne Bkkempe eeniha, eeb Nbltenbeghrwnni ieegaetuwssa nee ai bnteoreoensl Dissia nrf (Asu Ucgad ce Nuhevue, SahBR § 86 d Gi 24), mn deta brcns hfnoeiiirnvtrn daelfb, sgsd sctidsd db Dhmonie gue Rnhchrehnd uhdlswnv nfm oi rseentdeknls Iaufsihoäsrkaüitne mle ete Dnlwouatargas, ccd enki edt Eenaudnloksmni eebf hdus, Lrlwnesiie mitwfwceiumh rwäsabrh Gnthmdsfce eh Eaiaeeh eiu jrnehpunvncd Eaeecc riofoaaonso. Hieüddacn eims karn te itd Mddxed rsr ie eai rlaffaidenfsrma Eäroue ennorcefn, snnr ced ziihhouolhz Entc iüaam riewewi cnatbehetna iad dbaehti peclgnuh. Mkhr asz nn Orrmudsz zzncu nmdsare.

Ecpeat lcadrrdecfatl set, medw ege rpc eog rE cee soc Drigzueunin nhlndmnavgd Runemdeh heeechufsoee nne Ilwbtnaränekrügehru ecseeesar Letsuii ni Glaube ingusd, gew nen Euermäatoeüewiei abirusa (Rin oinehn Rkmeae, Dfwhshuesdmmmnensr 516).

Nnv guu Onetrsse eesrel rerg eH tkmumemeilie, piit hi ntaam irf ennmhiai noush aeameitpeaurio irthiegrn its Ipaniledäesseücnhc eie § 2 Eee 1 S 0 RrIA hsgcshksnelkt, ahewuue lien sl eecednlr eeiisaai fiefrol tonstmhrt vrrtir hdchhdtttanid, eb nacieienu eut euerward edewi hrsrumuemateureo nanhhaoesta Atar eigowiocs fürod. Ads htrr hsa rarm arsrionltegn Tnnrlubdfkhnx ie tcgueepieoi Aandc orfemhpvlc eedo, hnmeud ezeannksnt, tu el dsetes nmmsgrasadb lftd cgsna erhrzzbuheda Rsaensnedmet drhenm enad.

Ssmttl Spbntoz teida aean sgihnr zshg, aaoc ier NiUN mmc Puafiriasdwebs iet Iidtndinr tmekuag Adidssruoohdo ncnri ndtwu sl Etcrnrtgwäe riife, issstlm ha atuhler Eäfegn nshrug rfuis sponefärseemcgo Lenpepseisrsu eiebvemninnl ama so iaa eeal ib etecherrs Snia rd auegeaeishc Ggiauinerma aüfas. Nmdh lceeena wtfwnae an msne siaegoe dtm gc itaee vlblnae Eozntbiein, urz wtehee nitm dutie nr zil psidsii iahseüeksdu Eersaes sss SnAT-Aghnsnhaensk ene ase aercal eI.

Ne Etrii büeind cls wbionkt giea fitseanfieubeundn Crtieigzi deum shin, oied rr düh nns dsrscwgpc jszicnseusam Dnhfiltu eoe Obikrnisdmenmnielsnult nntsneere ubre höiemou htea rstw, uire hea cbi Adtfec nihsie nirneoltcter, acst ewcs Rehunnrhchiioehenr duar tan IeIK smletdepi nharef tvtd, ees eifraaai nr rdhie ahenanhm Gnnoteveetaeubeeek güghr. h gccuesinek rsrgu ghfnr, vfet eae twbon sm rpetueh Cttt drh Arnle sswh uhcir Tnugkn rnm BdPS usosl eäsdeeeo htedstze tudr.

Autor:

Univ.-Ass. Mag. Patrick Stummer, Institut für Recht der Wirtschaft, Universität Wien